In uw energiefactuur is het dezer dagen zoeken met een vergrootglas om goed nieuws te zien.  Dat de inflatie momenteel hoge ogen gooit, is vooral hierdoor te wijten.
Voor de staatsschuld is een hoge inflatie misschien nog niet eens zo slecht, maar de rest van de stervelingen onder ons kreunt er toch onder.  Voor consumenten is het bang afwachten wat de komende winter gaat brengen, maar erger nog is dat onze industrie al veel langer moeilijkheden heeft met de hoge energieprijzen in Europa.

Sinds 2022 is het goedkope Russische gas weggevallen en is onze competitiviteit zwaar onder druk komen te staan.  Vandaag kost aardgas zo’n tien keer zoveel als in de Verenigde Staten of het Midden-Oosten.  Wanneer dit lang blijft duren gaan de gevolgen niet uitblijven.

Deze zijn trouwens al een tijd aan de gang, want wie gaat hier nieuwe fabrieken bouwen als het aan de andere kant van de oceaan veel goedkoper opereren is? 

De recente stijging van aardgas van 30 naar 100 euro per MWh is vooral te danken aan de ondoordachte acties van Israël en de Verenigde Staten in het Midden-Oosten sinds februari.  De schade die in Qatar is aangericht, zal trouwens nog veel langer doorwerken op het aanbod van LNG.

De consument gaat de komende winter fors meer betalen voor zijn verwarming en dit kan wel oplopen tot een kleine duizend euro extra!  Dat de stroomprijs ook stijgt, is weinig verrassend te noemen en hier zou de overheid wel iets aan kunnen doen.

De stroommarkt werkt nog steeds volgens het principe dat de prijs wordt bepaald door de duurste vorm van produceren, in dit geval dus gascentrales. Deze methode wordt al decennia gebruikt, ook al was dat voor landen met veel kernenergie niet de beste methode.

Sinds de opkomst van duurzame vormen van produceren met wind, zon en biomassa begint deze manier van de prijs berekenen voor de elektriciteit die u betaalt steeds meer problemen te veroorzaken.

De tegenstanders van verandering zeggen terecht dat je het huidige systeem niet overboord kunt gooien, want dan creëer je onzekerheid.

Goed nieuws, er zijn wel degelijk oplossingen mogelijk die ervoor zorgen dat u de juiste prijs betaalt voor uw elektriciteit op ieder moment van de dag en niet toevallig veel meer moet betalen omdat de prijs voor aardgas heel hoog staat.

Dit heet het twee-stromen-marktmodel. In grote lijnen komt het erop neer dat je een systeem introduceert dat gebaseerd is op de werkelijke mix van productiekosten.

De basisproductie, zoals hernieuwbaar en kernenergie, wordt verkocht via langetermijncontracten op basis van de gemiddelde feitelijke productiekosten plus een eerlijke winstmarge. Dit zorgt voor een stroomprijs die voorspelbaar is voor het grootste deel van ons verbruik.

De productie die snel kan worden ingezet, de zogenaamde flexibele bronnen zoals gascentrales, batterijparken en waterstofcentrales, en alleen opstarten als de zon niet schijnt of er een grote vraag is.  Deze capaciteit blijft dus werken volgens het bestaande model en kent hogere prijzen, met als voordeel dat onze samenleving alleen betaalt voor dit stukje extra stroom als het echt nodig is.

Verder zal de overheid ondersteunende mechanismen inzetten die we nu ook al gebruiken voor windparken op zee en kerncentrales.  Dit mechanisme heet ‘contract for difference’ of afgekort CFD.  De overheid sluit dus langetermijncontracten af aan een vaste prijs voor kernenergie en duurzame productie, zodat deze een vastgezet rendement krijgen.  Is de prijs op de stroombeurs veel hoger, dan betalen deze producenten het verschil terug via deze CFD.

Vervolgens kan een regulator dan maandelijks of per uur de gewogen gemiddelde kostprijs berekenen van alle actieve centrales.  Zo zorg je ervoor dat wind, zon, kernenergie en aardgas ieder voor hun percentage bijdragen aan de totale prijs en zal de prijs dalen.

Vergezocht?  Helemaal niet, in Frankrijk gebeurt dit ten dele al met de kerncentrales.  De Europese Commissie werkt al geruime tijd aan dit nieuwe marktmechanisme met steun van Frankrijk en het is verbazend te noemen dat men deze introductie niet versnelt.

Een ander groot voordeel voor Europa gaat ook zijn dat we zo versneld afscheid kunnen nemen van aardgas om onze CO2-doelstellingen te halen, de import van dure LNG kunnen verminderen en de industrie de tijd geven om haar installaties te laten werken met elektriciteit en waterstof in plaats van fossiele brandstoffen.

De weg voorwaarts voor Europa is haar samenleving elektrificeren om zo haar welvaart te beschermen en onze financiële middelen in onze eigen economie te investeren.  Nu nog vijf minuten politieke moed.